Fındık tarımında yoğun olarak kullanılan gübreler N –P –K olarak aşağıda verilmiştir.

 

Bazik Karakterli Toraklarda (pH 6,5 üstünde) Azot ihtiyacını;

 

Amonyum sülfat gübresi ile karşılıyoruz:

Sentetik amonyum sülfat beyaz kristalize bir tuzdur. Ancak yan ürün olarak üretilen amonyum sülfat gri, kahverengi, kırmızı, açık mavi, yeşil veya sarımsı olabilir. Bu gübrenin renkli veya renksiz olmasının etkisi ile hiç bir ilişkisi yoktur.

Bu gübrenin en önemli özelliği ticari bir ürün olarak bünyesinde % 20–21 azota;

İlaveten % 24 oranında kükürt olmasıdır.

Kristalize amonyum sülfat serbestçe akar ve depolanmasında herhangi bir sorunla karşılanılmaz. Asit karakterli bir gübre olduğu için nötr ve alkali reaksiyonlu topraklarda güvenle kullanılabilir. Asit reaksiyonlu topraklarda uzun müddet çok fazla miktarlarda kullanılırsa toprakların daha da asitleşmesine sebep olur.

 

Amonyum sülfat ekimden önce, ekim zamanı ve bitkinin büyüme periyodu süresince bitkiye uygulanabilir. Kapsamındaki kükürt nedeniyle özellikle kükürt noksanlığının mevcut olduğu yerlerde kullanılabilecek bir gübre çeşididir. Çimlenme üzerine etkili olabileceği için tohumla temas ettirilmemelidir.

Bu gübre amonyum azotunun toprak kolloidleri tarafından tutulması ve bu nedenle yıkanmaya karşı dirençli olmasından dolayı, sulu arazi için mükemmel bir gübredir.

Çeltik tarımında de amonyum sülfat gübresi kullanılmalı, bulunmadığı zaman ikinci tercih üre gübresi olmalıdır. Çeltikte amonyum nitrat gübresi kullanılmamalıdır.

 

Amonyum nitrat gübresi ile:

Gübreler içerisinde dünyada en çok tüketilen gübre amonyum nitrattır. Saf olarak üretilen amonyum nitrat beyaz kristal halinde taneli veya toz halinde olabilir. % 33–34,5 azot (N) ihtiva eder.

Amonyum nitratın ihtiva ettiği azotun yarısı amonyum diğer yarısı ise nitrat şeklinde bulunmaktadır. Bitki her iki şekildeki azottan da yararlanabildiği için bu gübrenin etkisi hem çabuk hem de devamlı olabilmektedir. Bu özelliği nedeni ile ekim zamanı kullanılabildiği gibi bitki gelişiminin çeşitli devrelerinde de rahatlıkla kullanılmaktadır. Bu özellik bu gübrenin dünyada en çok tüketilen gübre olmasını da sağlamaktadır. Amonyum nitrat kullanılan topraklar asitleşme eğilimindedirler. Bu özellik, Türkiye toprak şartları göz önüne alındığında gübrenin topraklarımızda kullanımının yaygınlaşması ile ilgili çabaların önemini daha da arttırmaktadır. Saf azotun zayıfta olsa patlama özelliği dikkate alınarak içerisine kil ve kireç gibi maddeler karıştırılarak daha az azot ihtiva eden çeşitleri üretilmektedir.

Şu anda piyasada satılan en yüksek tenorlu amonyum nitrat gübresi % 33’ lük amonyum nitrattır. Saf amonyum nitrat çok rutubet çeker. Rutubet alınca da topaklaşır. Son senelerde geliştirilen teknikler sayesinde gübre taneciklerinin etrafı ince bir kil tabakası ile kaplanarak bu gibi mahsurlar nispeten giderilmiştir. Mahsurların nispeten ortadan kaldırılmış olmasına rağmen, amonyum nitratlı gübreler ambarda gereğinden fazla bekletilmeden zamanında kullanılmalıdır. Genelde naylon veya naylon muhafazalı torbalarda satılan gübrelerin muhafazası sırasında torbalarının yırtılmamasına özen göstermek gerekir. Gübreler rutubeti az, oldukça kuru ve havalandırılabilen bir yerde muhafaza edilmelidir. Ambarlarda yerleştirme sırasında üst üste çok fazla sayıda torba konulmamalıdır ve bu gübre ile aynı yerde benzin, gaz yağı, motor yağı vb. maddelerin bulundurulmamasına dikkat edilmelidir.

 

Asidik reaksiyonlu topraklarda;

 

Kalsiyum amonyum nitrat gübresini tercih ediyoruz(CAN)

 

Kalsiyum amonyum nitrat gübresi, yoğunlaştırılmış amonyum nitrat çözeltisinin toz haldeki kireç veya dolomit ile birlikte granüle edilmesi ile elde edilir. Soğutulduktan sonra rutubet çekmesini ve kekleşmesini engellemek amacı ile granüller aktif olmayan uygun bir toz ile kaplanır. CAN granülleri kaplandıkları toza bağlı olarak gri veya açık kahverengi olup serbestçe akarlar. Ticari kalsiyum amonyum nitrat gübresi % 25–28 azot içerir. İçerdiği azotun yarısı nitrat diğer yarısı ise amonyum formundadır.  Bu özelliği nedeni ile amonyum nitrat gübresine benzer, ancak amonyum nitrattan farklı olarak CAN toprağa uygulandığında yaklaşık nötr reaksiyonludur.

 

Fosfor kaynağı olarak Triple süper fosfat:

Triple süper fosfat hemen tamamı suda eriyen formda % 42–44 P2O5 içerir. Toz halindeki triple süper fosfat serbestçe akmaz ve kekleşme eğilimi gösterir fakat granüllü halde serbestçe akar, depolanması ve kullanımı mükemmeldir. Kirli beyaz veya gri renkli tanecikler  “granüle” halindedir. Uzun süre rutubetli bir yerde bekletildiğinde su çekerek topaklaşırsa da bu keseklerin dağıtılarak kullanılmasında tarımsal yönden bir sakınca bulunmamaktadır. Triple süper fosfat gübresi daha az kükürt içerir. Bu gübre normal süper fosfat gübresinde olduğu gibi ekim veya dikimden hemen önce veya ekim esnasında tohum veya kök derinliğine gömülerek uygulanır.

Fosforlu gübre olarak kullanılan normal süper fosfatlar ile triple süper fosfat gübrelerinin yurdumuzun toprak ve iklim şartlarında mahsule olan etkileri yönünden belirgin bir fark yoktur. Burada belirleyici unsur toprağımızın kükürt ve kalsiyum ihtiyacı olmalıdır. Tüm şartların incelendiğinde gerekli besin maddesi sadece fosforsa bu durumda kullanılacak gübre cinsini belirleyici unsur gübrenin suda erir besin maddesi içeriği olmalıdır.

 

Potasyum kaynağı olarak Potasyum Sülfat gübresini kullanıyoruz:

Potasyum klorür yaygın olarak kullanılan potasyumlu gübre olmasına karşılık, potasyum sülfat belirli bitkiler için kullanılan bir gübredir. Potasyum sülfat beyaz kristalize bir tuzdurve % 48–52 K2O ve % 18 kükürt içerir. Kristalize potasyum sülfat kolay akar, kullanımı ve depolanmasında herhangi bir problemle karşılaşılmaz.

 

Potasyum klorür gibi potasyum sülfatta suda erir ve toprağa uygulandığında toprak kolloidleri tarafından iyi tutulmaları nedeni ile yıkanma riski azdır. Mükemmel bir gübredir. Bütün toprak ve bitkilere uygulanabilir. Ancak kullanımını kısıtlayan faktör fiyatıdır. Birim K2O başına maliyeti daha yüksek olduğu için kullanımı potasyum klorüre hassas bitkilerle kısıtlanmıştır. Kapsadığı kükürt nedeni ile iki besinli bir gübredir. Tütün, patates gibi klora hassas bitkilerle meyveler ve sebzeler için kullanılabilir. Ayrıca, tuzlu topraklarda ve klorür birikiminin problem yaratacağı seralarda bu gübre tercih edilmelidir.

 Analiz sonuçlarına göre eğer toprakta diğer bitki besin elementleri ihtiyacı doğarsa

Magnezyum sülfat, Mangan sülfat, Demir sülfat, Bakır sülfat, Çinko sülfat, Boraks(Bor) uygulanıyor

Azotlu Gübre Uygulama Yöntemi:

*Laboratuarda yapılan yaprak ve toprak analizleri ile verilecek azotlu gübrenin miktar ve çeşidi tespit edilmelidir. Analiz yapılmadan belirli bir miktar ve çeşitte gübre önermek önceden de anlatıldığı gibi fındığın gelişmesine ve toprağın yapısına ileriki yıllarda olumsuz etki yapacaktır.

*Genellikle Karadeniz bölgesi topraklarının büyük bir çoğunluğu asit karakterde olduğu dikkate alınırsa Kalsiyum Amonyum Nitrat(%  26 CAN) gübresi fındıkta güvenle kullanılabilir.

*Toprak, iklim özellikleri ve fındığın normal gelişebilmesi için azota en fazla ihtiyaç duyulan devreler dikkate alınarak azotlu gübrenin genellikle yılda iki defa verilmesi uygundur.

*Birinci uygulamada o yılın iklim özelliklerine göre fındıklar uyanmadan önceki dönemde yani Şubat ayı sonları ile Mart ayı başlarında tavsiye edilen azotu gübrenin yarısı verilmelidir.

*Tavsiye edilen gübrenin diğer yarısı, ikinci uygulama olarak çiçek gözlerinin teşekkülü devresinde yani Mayıs ayı sonları Haziran ayı başlarında uygulanmalıdır.

*Azotlu gübre ocak dallarının iz düşümlerindeki 30-40 cm. genişlikte halka şeklindeki banda muntazam olarak serpilir ve çapa ile 5-10 cm. toprak derinliğine karıştırılır.

*Gübre atmadan önce ocak altları otlu ise gübre verilecek alan önce çapa ile otlarından temizlenmelidir. Azotlu gübrelerin uygulanma yöntemi genelde tüm bahçeler için aynı olmasına karşılık bahçenin düz veya meyilli olmasına göre bazı faklılıklar göstermektedir.

*Düz arazilerdeki fındık kökleri dal iz düşümlerinde her yöne eşit dağıldığı halde meyilli arazilerdeki fındık kökleri ocakların yanlarında en fazla, alt kısımlarında kısmen ve üst kısımlarında ise en az gelişme göstermektedir. Bu nedenle azotlu gübreler fındık köklerinin dağılma ve gelişme durumu dikkate alınarak oluşturulacak olan halka şeklindeki banda verilmelidir.

  

Unutmayın Uygun dozda uygun miktarda ve uygun gübreleme metodu ile ancak ürün artışı sağlanır.

 

 

                                                                                                   Zir. Müh. Ramazan TINKIR

                                                                                                      Uzman Tarım Danışmanı       

Salıpazarı/Kızılot mahallesinde çiftçilik yapan Serdar AKMAN kardeşimi işletmesinde ziyaret ettim. Kendisine fındık tarımı hakkında genel bilgi verdim. Tarımda her zaman yeniliklerden yana olan Serdar AKMAN kardeşime yeni üretim döneminin bol ve bereketli olmasını diliyorum.

Uzman Tarım Danışmanı Ziraat Müh.Ramazan TINKIR Nisan ayında fındık bahçelerinde yapılabilecekler hakkında bilgi verdi.

Nisan ayı içinde fındık bahçelerinde yapılması gerekenler;

Fındık dalları artık yeşermeye, bahçeler yemyeşil bir örtüye bürünmeye başlamıştır. Fındık çotanakları da bu aydan itibaren belirmeye başlar.

Genelde fındık bahçelerinde Fındık Kozalak Akarı ile ilaçlı mücadelenin yapılabildiği dönem bu aydır. Ocak başında ortalama 30 kozalak var ise yeni sürgünlerde dipten itibaren 3. yaprak geriye devriliyorsa derhal ilaçlamaya başlanmalıdır. Böylece Fındık Filiz Güvesi ile de mücadele edilmiş olur. Çünkü fındık filiz güveleri de kışı kozalakların içinde geçirirler ve ilkbaharda yeni gelişen tomurcuklarla sürgünlerde galeri açarak kurumalarına neden olurlar. İlaçlama 15 gün sonra tekrarlanırsa daha iyi sonuç alınır. İlaç atılan bahçelere 30 gün  süre ile hayvan sokulmamalıdır.

Özellikle urlu ve şekilsiz iç fındık zararı şekliyle tanınan ve halk arasında pis kokulu böcek olarak bilinen Fındık Yeşil Kokarcası zararının yoğun olduğu bahçelerde kışlamış erginlere karşı ilaçlı mücadele Nisan ayının ikinci yarısında yapılır.

Sabahın erken saatlerinde 10 Ocak silkelenmeli ve en az 1 kışlamış ergin düşerse ilaçlama dekara 8-10 lt su atılarak yapılmalıdır.

Azotlu gübreleme geçmişse bu ay içinde de kullanılabilir.

Zirai mücadele başarı; hedef zararlıya etkili ilacın önerilen dozda ve zamanda kullanılmasıyla mümkündür.

 

                                                                                                      Zir. Müh. Ramazan TINKIR

HABERLER

JSN Epic template designed by JoomlaShine.com